چند ماه پيش مطلبي در وبلاگ گذاشتم در ارتباط با بخشي از تاريخ شکل گيري سازمان برنامه و بودجه سابق. محور اين مطلب بر اساس فعاليتهاي مهندس صفي اصفيا بود. بعدا يکي از همکاران که اين مطلب را خوانده بود براساس شناختي که از ايشان داشت خيلي از ايشان و فعاليتهايشان تعريف کرد. متاسفانه مهندس اصفيا چند روز پيش در سن 95 سالگي در تهران فوت شدند. متن خبري از روزنامه دنياي اقتصاد را که معرفي کوتاهي هم از ايشان دارد برايتان انتخاب کردهام. لينک مطلب چند ماه پيش را هم در آخر اين مطلب گذاشتهام و مطالعه آن را به علاقمندان توصيه ميکنم:
محمد علي صفي اصفياء، رييس اسبق سازمان برنامه و بودجه ايران در سالهاي دهه 1347-1341 روز شنبه در بيمارستان ايرانمهر تهران درگذشت.
صفي اصفياء متولد 1292 شمسي تهران، از اعضاي چهارمين گروه اعزامي دانشجويان ايراني به فرنگ است كه دوران تحصيل خود را در فرانسه گذراند. او با مساعدت علي اكبر داور و محمد علي فروغي در 1311 به همراه 52 تن از دانشجويان ايراني از جمله محسن هشترودي، يدا… سحابي، مصطفي قريب، حسين پيرنيا، محمود اعتماد زاده (م. به آذين) و حسين جودت عازم فرنگ شد و در 1315 شمسي در رشته مهندسي معدن دانشگاه پلي تكنيك پاريس به اخذ مدرك دكتراي اين دانشگاه نائل شد.
صفي اصفياء از معدود دولتمردان عصر پهلوي دوم بود كه پس از گذراندن حبس كوتاهي از سوي دادگاه انقلاب تبرئه و از زندان اوين آزاد شد. اصفياء به اعتدال و ميانه روي در اعضاي كابينه و روساي عاليرتبه اشتهار داشت. شاه كه در دو نشست مشهور، اجلاس رامسر و تخت جمشيد شيراز، پس از افزايش ناگهاني قيمت نفت، اعضاي سازمان برنامه و برخي از وزراي كابينه را به تمايلات چپگرايانه متهم كرد، او را از اين اتهامات مبرا دانست.
اصفياء يكي از مهمترين رجال سياسي صد سال اخير تاريخ معاصر ايران است كه مورد اعتماد و وثوق تمام گروهها و دستهبنديهاي رايج زمانه خود بود و هرگز نامش به خبث طينت و يا سياسي كاري رذيلانه آلوده نشد. از سوي ديگر در دوران جمهوري اسلامي نيز مورد غضب قرار نگرفت و آزادانه به زندگي خود ادامه داد. وي در سالهاي دهه 40 با تدبير، تدقيق و عمق دوربيني كه ذاتا در او نهفته بود، موفق به تغييرات مثبتي در سازمان برنامه و به تبع آن اقتصاد ايران شد و بستر مساعدي براي سرمايه گذاري خارجي و نيز سازوكار بهينهاي براي كارآفرينان اقتصاد ايران فراهم كرد. ستوننويس معروف نشريه چپگراي فرانسوي ليبراسيون چند روز پس از پايان دوران رياست او در سازمان برنامه، او و علينقي عاليخاني را «دو استوانه اساسي اقتصاد ايران» ناميد.
اصفياء در سال 1334 به دعوت ابوالحسن ابتهاج و با سمت مشاور فعاليت خود را در سازمان برنامه و بودجه آغاز كرد و در سالهاي اقتدار و رياست ابوالحسن ابتهاج در سازمان برنامه سمت معاونت او را بر عهده گرفت و پس از او نيز از سالهاي 1347ـ1341 رسما رياست سازمان برنامه را بر عهده داشت. او در اين سالها و پيش از آن بر پروژههاي سد دز، سدكرج و سد سفيد رود نظارت جدي داشت و مراحل پيشرفت آن را به دقت تعقيب مي كرد. او در اين سالها از مهمترين مديران عاليرتبه در فرآيند ساخت پروژههاي عمراني كشور بود.
مطلب مرتبط: گوشهاي از سرگذشت پايهگذاران برنامهريزي در ايران
